أيوب صبري باشا (پاشا) (مترجم: عبد الرسول منشى)
445
مرآة الحرمين (سفرنامه مكه) (فارسى) ( چاپ مركز پژوهشى ميراث مكتوب ، 1382 ش )
را كه در جبال و به وادى ساكن مىشوند مستغرق نعم الهى و كرم نامتناهى مىنمايد . انتهى . [ سيلهاى مكّه مكرّمه ] امام فاسى در حق صواعق و امطار مكّهء مكرّمه رسالهاى نوشته از امام ازرقى و اوهم از محمد بن يحيى و او هم از عنعنه و عبد العزيز نقل و روايت كرده گويد كه : به مكّهء معظّمه سيول آتيه نازل شده آن بقعهء مقدسه را خراب و اهل آنجا را مضطر و پريشان نموده است . اول : آنها سيل القاره مشهور است . اين سيل در وقت جاهليّه در زمان حكومت بنى خزاعه ظاهر شده است . سيل قاره در نهايت دهشت و سرعت ظاهر شده و به حرم شريف مسجد الحرام داخل شده است و يك درخت بسيار بزرگ را كه در راهگذار او بود از جاى خود كنده و تا حدّ منتهاى مكّهء مكرّمه آورده است ، و در اين سيل يك مرد و يك زن غرق و هلاك شده است . اگرچه جسد مرد مغروق پيدا نشده ، و ليكن نعش غريقهء مزبوره مشهود و ديده شد . چون اسم مرقومه قاره بوده و از زنهاى بزرگ قبيلهء بنى بكر بود ، لهذا سيل مذكور به نام سيل القاره مسمّى گرديد . پس از انقطاع آبهائى كه از اطراف مىآمد صناديد بنى خزاعه حرم شريف را تطهير كرده براى اينكه كعبة اللّه را از سيول آتيه نگاهدارى كنند ديوارى به اطراف بيت اللّه كشيدند كه حجر اسماعيل در داخل آن ديوار ماند . ديوار مذكور تا زمان قريشيان باقى و پايدار بود . دوّم : آنها سيلى است بسيار خوفناك كه بعد از سيل القاره ظاهر شده است . امام ازرقى در تعريف اين سيل از سعيد بن مسيّب نقل و روايت كرده گويد : در زمان جاهليّه يك سيل مدهشى نيز ظاهر گرديد ، سيل مذكور از سيل القاره بزرگتر و مدهشتر بود طورى به قوت و دهشت ظاهر شده بود كه ما بين جبلين را به آب مملو ساخته و خانهها ديده نمىشد . سيم : آنها سيل امّ نشهل است . اين سيل در خلال سال يازدهم ( 11 ) هجرت و در عصر خلافت ابن خطاب از طرف خانهء ابى سفيان بن حرب يعنى از طرف راهى كه در